67,5% doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam có lãi, nhưng tỷ lệ thu hẹp vẫn tăng: 5 yếu tố tạo ra khác biệt

Theo khảo sát của JETRO, 67,5% doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam dự kiến có lãi trong năm 2025—mức cao nhất kể từ năm 2009. Tỷ lệ dự định mở rộng trong một đến hai năm tới đạt 56,9%, đứng đầu ASEAN trong hai năm liên tiếp. Tuy nhiên, tỷ lệ dự định thu hẹp cũng tăng lên 4,2%; riêng ngành phương tiện vận tải và linh kiện đạt 16,7%.

Tăng trưởng và khó khăn không hề mâu thuẫn. Khi thị trường phát triển, khác biệt về khách hàng, năng lực bán hàng, giá, tuyển dụng và nguồn cung địa phương sẽ thể hiện rõ hơn trong kết quả kinh doanh. Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn “có mặt là lợi thế” sang giai đoạn chỉ những doanh nghiệp xây được lý do để khách hàng địa phương lựa chọn mới tăng trưởng bền vững.

1. Tỷ lệ có lãi cao cho thấy nhu cầu thực sự tồn tại

©JETRO

Tỷ lệ có lãi đạt 74,1% ở khối sản xuất và 61,2% ở khối phi sản xuất. Nhiều doanh nghiệp cho rằng lợi nhuận cải thiện nhờ nhu cầu tăng ở cả thị trường xuất khẩu và thị trường trong nước. Trong năm 2026, 47,6% doanh nghiệp kỳ vọng lợi nhuận tiếp tục cải thiện.

Nhưng có nhu cầu không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp tự động được chọn. “Chất lượng Nhật Bản” ngày càng khó trở thành khác biệt duy nhất. Doanh nghiệp cần thống nhất trong tài liệu bán hàng và website: phục vụ ai, giải quyết vấn đề gì và vì sao tốt hơn lựa chọn Việt Nam, Hàn Quốc, Trung Quốc hoặc phương Tây.

2. Trọng tâm mở rộng đang chuyển sang chức năng bán hàng

Trong nhóm muốn mở rộng, 57,5% doanh nghiệp sản xuất và 67,1% doanh nghiệp phi sản xuất chọn tăng cường chức năng bán hàng. Sau năng lực sản xuất, đầu tư tiếp theo là sales, marketing và chăm sóc khách hàng để khai thác nhu cầu trong nước.

Chỉ dịch tài liệu do trụ sở Nhật chuẩn bị thường chưa đủ. Giá, case study, thời gian giao hàng, bảo hành và cách liên hệ phải phù hợp với tiêu chí so sánh của khách hàng Việt Nam. Đội ngũ địa phương cần quyền bổ sung và điều chỉnh thông tin này.

3. Thu hẹp phản ánh sự chậm thích nghi với thay đổi cấu trúc

©JETRO

Trong ngành phương tiện vận tải và linh kiện, xu hướng xe điện cùng kế hoạch hạn chế xe máy xăng ở đô thị ảnh hưởng đến triển vọng. Một số ngành máy móc, dệt may cũng có tỷ lệ thu hẹp trên 10%. Tăng trưởng chung không bảo đảm nhu cầu cho sản phẩm hiện tại.

Doanh nghiệp nên theo dõi đầu tư của khách hàng, chính sách, sản phẩm mới của đối thủ và tuyển dụng như chỉ báo sớm. Phỏng vấn khách hàng theo quý và ghi nhận lý do mất cơ hội đôi khi phát hiện thay đổi nhanh hơn báo cáo thị trường.

ALIVE Vietnam hỗ trợ doanh nghiệp rà soát cấu trúc thông tin, UI/UX và quy trình website. Chúng tôi phối hợp với bộ phận pháp chế hoặc luật sư của doanh nghiệp để chuyển yêu cầu đã được xác nhận thành giải pháp thiết kế và kỹ thuật phù hợp.

4. Tỷ lệ mua hàng nội địa 38,1% vừa là cơ hội vừa là rào cản

©JETRO

Tỷ lệ nội địa hóa nguồn cung đạt 38,1%; riêng mua từ doanh nghiệp Việt Nam đạt mức kỷ lục 18,3%. Tuy vậy, thiếu nhà cung cấp nguyên liệu, chất lượng và kỹ thuật chưa đủ, và thiếu nhà sản xuất linh kiện vẫn là những vấn đề lớn.

Nhà cung cấp Việt Nam không thể chỉ nói “chất lượng cao”. Cần công khai danh mục máy móc, dung sai, chứng nhận, quy trình kiểm tra, công suất, truy xuất nguồn gốc và khả năng hỗ trợ tiếng Nhật hoặc tiếng Anh để giảm chi phí tìm kiếm và đánh giá ban đầu của bên mua.

5. Nhân sự và thủ tục phải nằm trong kế hoạch tăng trưởng

Rủi ro được nhắc nhiều gồm thủ tục hành chính phức tạp 67,5%, cách vận hành pháp luật chưa rõ 58,7% và chi phí lao động tăng 57,3%. Có 48,2% doanh nghiệp cho biết tuyển dụng khó hơn; ở khối sản xuất miền Bắc, tỷ lệ này lên tới 76,0%.

Kế hoạch mở rộng phải bao gồm số người có thể tuyển, thời gian đào tạo, quyền quyết định tại địa phương và khoảng đệm cho giấy phép. Khi mọi quyết định đều chờ trụ sở, năng lực thực thi sẽ trở thành giới hạn trước cả nhu cầu thị trường.

Kết luận

Doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam nhìn chung đang hoạt động tốt, nhưng công thức thành công đã thay đổi. Năng lực bán hàng địa phương, hiểu khách hàng, tuyển dụng, nguồn cung và phản ứng với pháp luật phải vận hành như một hệ thống. Trong thị trường nơi mở rộng và thu hẹp cùng tăng, lợi thế không nằm ở việc đã hiện diện mà ở khả năng ra quyết định phù hợp với thay đổi tại Việt Nam.

ALIVE Vietnam hỗ trợ doanh nghiệp rà soát cấu trúc thông tin, UI/UX và quy trình website. Chúng tôi phối hợp với bộ phận pháp chế hoặc luật sư của doanh nghiệp để chuyển yêu cầu đã được xác nhận thành giải pháp thiết kế và kỹ thuật phù hợp.